
Podium Nassau presenteert: Conny Braam, Memoires van een activiste
Jos Palm en Robin Goudsmit gaan in gesprek met activiste en schrijfster Conny Braam over haar Memoires waarin zij terugkijkt op een kwart eeuw betrokkenheid bij de anti-apartheidsbeweging in Nederland en Zuid-Afrika. Robin Goudsmit bespreekt het boek Binneneiland van Josphine Johnson.
Braam was medeoprichter en jarenlang voorzitter van de Anti-Apartheidsbeweging Nederland (AABN), een organisatie die uitgroeide tot een van de meest invloedrijke solidariteitsbewegingen van Europa. In de jaren zeventig en tachtig wist deze beweging honderdduizenden Nederlanders te mobiliseren. Kerken, maatschappelijke organisaties, studenten en activisten vonden elkaar in een gezamenlijk doel: het onder druk zetten van het Zuid-Afrikaanse apartheidsregime.
Nassaukerk – 14 mei 2026 – 20 uur
🎵 Muziek tijdens de inloop: De Arminius Jazzband – Rolf (piano) en Ries (saxofoon)
Ondergronds verzet
De betrokkenheid van Conny Braam beperkte zich niet tot demonstraties en boycots. Achter de schermen speelde zich een andere werkelijkheid af. In de jaren tachtig was Braam betrokken bij geheime operaties van het African National Congress (ANC), waarbij met hulp van Nederlandse netwerken verzetsleden ondergronds Zuid-Afrika werden binnengesmokkeld en communicatie met gevangengenomen leiders zoals Nelson Mandela mogelijk werd gemaakt. Activisme kreeg hier een andere lading: georganiseerd, risicovol en vaak onzichtbaar.
In Memoires van een activiste beschrijft Braam deze periode vanuit een persoonlijk perspectief. Ze laat zien hoe een beweging ontstaat, groeit en zichzelf organiseert, maar ook hoe interne spanningen, politieke keuzes en morele dilemma’s voortdurend een rol spelen. De strijd tegen apartheid was geen eenduidig verhaal van goed en fout, maar een proces van zoeken, handelen en verantwoordelijkheid nemen.
Tegelijkertijd is haar boek nadrukkelijk geen afgesloten geschiedenis. In haar reflecties verbindt Braam haar ervaringen aan het heden. Ze stelt vragen over de effectiviteit van internationale solidariteit, over de rol van maatschappelijke druk en over de manier waarop samenlevingen omgaan met onrecht, geweld en verzoening. Daarmee raakt haar verhaal aan actuele discussies over conflicten elders in de wereld.
Tijdens deze avond staat niet alleen de geschiedenis van de anti-apartheidsbeweging centraal, maar ook de bredere vraag wat activisme betekent — toen en nu. Welke lessen zijn te trekken voor de beweging die zich inzet tegen genocide en apartheid in Gaza en op de Westelijke Jordaanoever? Volgens Braam is de onvoorwaardelijke solidariteit met het Palestijnse volk de belangrijkste nalatenschap van Nelson Mandela. Of zoals Mandela het zelf zei bij zijn beëdiging als president: “We weten maar al te goed dat onze vrijheid niet volledig is zonder de vrijheid van Palestijnen.” Hoe organiseer je betrokkenheid? Wanneer wordt protest effectief? En wat vraagt het van individuen om zich langdurig te verbinden aan een politieke strijd?
Aangemoedigd door wereldwijd oplevend activisme besloot Conny Braam, oud-voorzitster van de Anti-Apartheids Beweging Nederland, haar eigen ervaringen van een kwarteeuw engagement met de bevrijdingsstrijd in Zuid-Afrika vast te leggen. Die solidariteitsbeweging wist honderdduizenden Nederlanders actief bij het protest te betrekken en groeide uit tot een van de gezaghebbendste ter wereld. In 1986 werd Braam gevraagd in het diepste geheim Zuid-Afrikaanse verzetsleiders, met hulp van Nederlandse experts, ondergronds het land binnen te brengen en communicatie mogelijk te maken met Nelson Mandela in de gevangenis.
Locatie: De Nassaukerk, De Wittenkade 111 Amsterdam-Westerpark
Aanvang: inloop vanaf 19.15, aanvang 20 uur
Muzikaal onthaal 19.30 uur: De Arminius Jazzband met Rolf (piano) en Ries (saxofoon)
Tickets: € 5,00 verkoop aan de deur (cash en pin) of bestel hier
Voor meer informatie kun je contact opnemen met Martin Hulsing: 06-28505422
Het Gesprek van de Maand
Als onderdeel van de nieuwe culturele programmering van de Nassau Kerk: Podium Nassau, gaan Jos Palm en Robin Goudsmit iedere maand in gesprek met auteurs, filosofen, kunstenaars en andere journalisten om, voorbij de waan van de dag, de actualiteit van context te voorzien.
Eerder ging voor in deze reeks schrijver/columnist Carolina Trujillo; oud Zuid-Amerika correspondent Jan v.d. Putten; auteur Nelleke Noordervliet; populisme en rechtsextremisme expert/kenner Marijn Kruk; Sinan Çankaya, Ulli Jessurun d’Oliveira en Janneke Stegeman over Gaza; Anja Meulenbelt, Annegriet Wietsma en Cato Benschop over Dolle mina; Maria Vlaar en Kester Freriks over Joost Zwagerman; Floor Milikowski en Joris van Casteren; René van Stipriaan en Midas Dekkers; Michel Krielaars en Sana Valiulina over Rusland.
Jos palm schrijft o.a. voor Trouw en de Groene Amsterdammer en presenteerde het VPRO-radioprogramma OVT.
Robin Goudsmit studeerde Internationale Betrekkingen en Filosofie en werkt nu als journalist voor Trouw.